Het Hek der Schande

Eerst mocht het hek niet. Toen kwam het er toch

Aan de Wieldrechtse Zeedijk in Dordrecht staat sinds dit voorjaar een hek. Officieel om de verkeersveiligheid en leefbaarheid te beschermen. Het hek sluit ook de kortste route van het nieuwe asielzoekerscentrum naar de bewoonde wereld af. Opmerkelijk genoeg vond de gemeente zo’n hek twee jaar geleden nog niet proportioneel. Een reconstructie.

2023 – De zorgen beginnen

Wanneer bekend wordt dat Dordrecht een asielzoekerscentrum voor ongeveer 580 mensen wil bouwen op het DistriPark, maken omwonenden van de Wieldrechtse Zeedijk zich zorgen. De dijk is smal en heeft een rustig woonkarakter. Bewoners vrezen dat de komst van honderden nieuwe bewoners, bovenop de ontwikkeling van het bedrijventerrein, voor veel extra verkeer, fietsers en voetgangers zal zorgen. Een van de voorgestelde oplossingen is behoorlijk rigoureus: sluit de Wieldrechtse Zeedijk af met een hek.

2024 – Een hek? Dat vindt de gemeente geen goed idee

De gemeente onderzoekt het voorstel en wijst het in april 2024 af. Het college schrijft dat afsluiting met een hek problemen oplevert met de bruikbaarheid van de openbare weg en met het zoveel mogelijk waarborgen van de vrijheid van het verkeer. De conclusie is opvallend duidelijk: “Het plaatsen van een hek is niet proportioneel.” In plaats daarvan kiest de gemeente voor andere oplossingen, zoals voetpaden, verkeerslichten, aanpassingen aan de tunnel onder de A16 en een alternatieve route voor toekomstige AZC-bewoners richting stad, winkels en onderwijs. Ook wordt met het COA afgesproken dat bewoners vooral gestimuleerd zullen worden een andere route richting de stad te nemen.

Kortom: in april 2024 is het standpunt helder. Een hek gaat te ver.

2025 – Toch een hek

Anderhalf jaar later denkt de gemeente er anders over. Op 18 november 2025 besluit het college de Wieldrechtse Zeedijk alsnog tijdelijk af te sluiten voor doorgaand verkeer. Tegelijk moet er een alternatieve route voor voetgangers en fietsers komen via bedrijventerrein Dordtse Kil III. Volgens het college zijn de maatregelen tijdelijk en preventief en moeten de gevolgen voor leefbaarheid, verkeersdruk en veiligheid regelmatig worden geëvalueerd. De definitieve nieuwe wandelroute via het DistriPark wordt pas in 2029 verwacht. De reden voor de koerswijziging is volgens de gemeente de toenemende drukte op de dijk, niet alleen door de komst van het AZC maar ook door de groei van het DistriPark.

2026 – Het hek komt er

In februari licht de gemeente het besluit verder toe. Wethouder Wim van der Kruijff benadrukt dat het hek niet bedoeld is om AZC-bewoners buiten de woonomgeving te houden. Het is volgens hem “geen sociale barrière”, maar een tijdelijke technisch noodzakelijke maatregel om rust, leefbaarheid en verkeersveiligheid te behouden. Op 11 maart verleent Waterschap Hollandse Delta vergunning voor een tijdelijk hekwerk met drie poorten. Begin april wordt de Wieldrechtse Zeedijk daadwerkelijk afgesloten. Die situatie blijft naar verwachting bestaan totdat in 2029 de definitieve alternatieve route klaar is.

Eind april nemen de eerste bewoners hun intrek in het AZC. De ongeveer 580 bewoners zitten op een behoorlijk afgelegen bedrijventerrein en de directe wandel- en fietsroute via de Wieldrechtse Zeedijk richting bewoond Dordrecht is nu afgesloten. Overigens niet alleen voor hen: ook werknemers van het DistriPark, fietsers en recreanten mogen er niet meer door. Voor de AZC-bewoners zijn de gevolgen echter bijzonder zichtbaar. DordtCentraal fotografeert in mei bewoners die met hun boodschappen een flinke wandeling naar het AZC moeten maken. Veel bewoners nemen de bus richting de stad, maar moeten vanaf de bushalte nog een stuk lopen. Ondertussen werkt de gemeente aan een alternatieve wandelroute.

Juni en augustus – Het hek houdt niet iedereen tegen

In juni blijkt het hek te zijn vernield. Onbekenden hebben aan de zijkant een opening gemaakt waar voetgangers doorheen kunnen. Wie dat heeft gedaan en waarom is niet bekend. De gemeente laat het hek herstellen. Eind augustus gebeurt vrijwel hetzelfde opnieuw: wederom wordt een opening gemaakt waardoor voetgangers de afsluiting kunnen passeren. Ook deze keer is onbekend wie daarvoor verantwoordelijk is. De gemeente houdt vast aan de afsluiting.

September – Het hek blijft, het nieuwe voetpad komt

Op 24 september wordt bekend dat bezwaren tegen de situatie voorlopig niets veranderen: het hek mag blijven staan. Tegelijkertijd mag het alternatieve voetpad over bedrijventerrein Dordtse Kil III worden aangelegd. Via die route kunnen de AZC-bewoners alsnog richting Rijksstraatweg en Tweede Tol lopen. Daarmee ontstaat een opmerkelijke situatie: de bestaande korte route blijft afgesloten, terwijl elders een nieuwe route wordt aangelegd om de bewoners toch van en naar het AZC te laten lopen.

En dan toch nog even dit…

Voor de duidelijkheid: de gemeente heeft wel degelijk een verkeersargument. De Wieldrechtse Zeedijk is smal, het DistriPark groeit en met honderden extra bewoners neemt het aantal voetgangers en fietsers toe. Bovendien geldt de afsluiting voor iedereen en niet uitsluitend voor asielzoekers. Maar daarmee verdwijnt het merkwaardige karakter van deze geschiedenis natuurlijk niet.

In 2024 vroeg men om een hek en zei de gemeente: nee, niet proportioneel; de openbare weg moet bruikbaar blijven en de vrijheid van het verkeer moet zoveel mogelijk worden gewaarborgd. In 2025 besloot diezelfde gemeente alsnog een hek neer te zetten. In 2026 ging het AZC open en stond dat hek er daadwerkelijk, waardoor juist de meest voor de hand liggende route tussen 580 nieuwe inwoners en de rest van Dordrecht verdween. Vervolgens moest er een nieuw voetpad worden aangelegd om diezelfde mensen via een andere route alsnog richting de bewoonde wereld te krijgen.

Dat heet bij de gemeente geen sociale barrière maar een tijdelijke technisch noodzakelijke verkeersmaatregel.

Ik houd het iets eenvoudiger: Als je eerst een hek neerzet zodat mensen niet via de kortste weg ergens naartoe kunnen lopen, en vervolgens een nieuw pad moet aanleggen zodat diezelfde mensen alsnog ergens naartoe kunnen lopen, heb je misschien niet alleen een verkeersprobleem opgelost. Je hebt er ook eentje gebouwd.