Respectloos, gewetenloos, hersenloos!

Bij een ernstig verkeersongeval op de A59 bij Heesch zijn vrijdagochtend twee mensen om het leven gekomen en zes mensen gewond geraakt. Het ongeluk gebeurde aan het einde van een file waarin tractoren reden die onderweg waren naar een boerenprotest in Den Bosch. Enkele uren later kwam het nadrukkelijke verzoek aan de boeren om voor de terugreis de snelwegen te mijden. Tientallen boeren besloten dat verzoek naast zich neer te leggen en reden opnieuw met hun trekkers de snelweg op.

Twee doden en zes gewonden

Het boerenprotest van vrijdag 14 augustus was gericht tegen het voornemen van de provincie Noord-Brabant om de vergunning van vijf pluimveebedrijven in te trekken. Boeren trokken daarom met tractoren richting het provinciehuis in Den Bosch. Een deel van hen maakte daarbij gebruik van de snelweg.

Op de A59 bij Heesch ging het vervolgens gruwelijk mis. Vier auto’s raakten betrokken bij een ongeval. Twee mensen kwamen om het leven en zes anderen raakten gewond. Volgens de ANWB vond het ongeluk plaats aan het einde van een file die was ontstaan doordat tractoren over de snelweg reden. De trekkers reden op de rechterrijstrook en ander verkeer kon hen links passeren, maar desondanks ontstond een file.

De politie onderzoekt de precieze toedracht van het ongeval. Het is daarom te vroeg om te stellen dat de tractoren het ongeluk rechtstreeks hebben veroorzaakt. Wat wél vaststaat, is dat tractoren niet op de snelweg mogen rijden. Het Openbaar Ministerie benadrukte vrijdag opnieuw dat rijden met een tractor op de snelweg verboden en strafbaar is.

Het protest in Den Bosch ging na het ongeval in aangepaste vorm door. Er werd een moment stilte gehouden voor de twee slachtoffers. Farmers Defence Force-voorman Mark van den Oever riep de aanwezige boeren vervolgens op om voor de terugreis niet opnieuw de snelweg te gebruiken. Maar dat deden tientallen van hen toch. Op de A2 bij Empel reden later die dag zeker vijftig trekkers over de snelweg.

Een minuut stilte en daarna gewoon weer de snelweg op

Je kunt discussiëren over stikstofbeleid. Je kunt vinden dat boeren onrechtvaardig worden behandeld en je mag woedend zijn op de provincie. Je mag demonstreren, spandoeken ophangen en met duizenden mensen naar het provinciehuis trekken. Dat heet democratie. Maar er bestaat geen demonstratierecht dat jou het recht geeft om verkeersregels naast je neer te leggen en daarmee andere weggebruikers onnodig aan risico’s bloot te stellen.

Tractoren horen niet op de snelweg. Niet omdat een of andere linkse ambtenaar dat voor de lol heeft bedacht, maar omdat een snelweg is ingericht voor verkeer dat zich met hoge snelheid verplaatst. Een colonne langzaam rijdende landbouwvoertuigen veroorzaakt grote snelheidsverschillen en kan opstoppingen en onverwachte files veroorzaken. Vrijdagochtend zijn aan de staart van zo’n file twee mensen overleden. Daarmee is nadrukkelijk niet vastgesteld dat de boeren juridisch verantwoordelijk zijn voor hun dood; de precieze oorzaak wordt onderzocht. Maar je zou denken dat er na zo’n drama bij iedere deelnemer maar één gedachte overblijft: vandaag gaan wij onder geen beding nog met onze trekker de snelweg op.

Niet alleen omdat de politie of Farmers Defence Force dat vraagt, maar uit respect voor de mensen die een paar uur eerder zijn omgekomen en omdat je ieder denkbaar risico op herhaling wilt vermijden. Daarom vind ik het ronduit respectloos dat tientallen boeren later die dag tóch weer de snelweg opreden. En ja, ook gewetenloos. Een minuut stilte voor twee slachtoffers wordt een nogal leeg gebaar wanneer je vervolgens bewust doorgaat met gedrag waarvoor je diezelfde dag nadrukkelijk bent gewaarschuwd.

Het demonstratierecht is een groot goed en juist links zou dat recht met hand en tand moeten verdedigen. Maar een grondrecht betekent niet dat iedere zelfgekozen actievorm automatisch geoorloofd is. De verkeersregels gelden voor iedereen, dus ook voor boeren die vinden dat hun zaak belangrijk genoeg is om ze te negeren. Een tractor mag niet op de snelweg en een protestbord aan de cabine verandert daar niets aan.

Boeren vragen de samenleving regelmatig om begrip voor hun onzekerheid, hun inkomen, veranderende regelgeving en bedrijven die soms al generaties in een familie zijn. Dat begrip mogen ze vragen. Maar solidariteit werkt twee kanten op. Op de snelweg rijden geen anonieme obstakels, maar mensen die naar hun werk, hun gezin of gewoon naar huis willen. Twee van die mensen kwamen vrijdagochtend niet meer thuis.

Juist daarom is het zo wrang dat boeren enkele uren later opnieuw met tientallen tractoren de snelweg opreden. Na twee doden zou de vraag niet moeten zijn of je actie juridisch of politiek nog te verdedigen valt, maar wat je zelf kunt doen om ieder extra risico voor anderen te vermijden. Wie dan toch bewust de snelweg oprijdt, laat wat mij betreft vooral zien dat het eigen protest zwaarder weegt dan de veiligheid van een ander. Dat is geen stoer boerenverzet. Dat is egoïsme vermomd als protest.

Bronnen: NOS, 14 augustus 2026, Twee doden en zes gewonden aan staart van file met tractoren op weg naar boerenprotest; NU.nl, 14 augustus 2026, Tientallen trekkers op snelwegen ondanks oproep die te mijden na dodelijk ongeluk.