Top 10 hardnekkige mythes over links
Vraag een groep mensen wat “links” is en de kans is groot dat je een hele verzameling antwoorden krijgt. Volgens sommige critici wil links de grenzen openzetten, Nederland afschaffen, criminelen vrijlaten en iedereen afhankelijk maken van de overheid.
Veel van die beelden zijn echter niet gebaseerd op wat linkse partijen daadwerkelijk zeggen of doen, maar op politieke slogans, karikaturen en hardnekkige misverstanden die soms al tientallen jaren rondgaan.
Dat betekent niet dat links geen fouten maakt of geen kritiek verdient. Natuurlijk wel. Maar een discussie wordt meestal beter als we het hebben over standpunten die mensen echt hebben, in plaats van standpunten die hen worden toegeschreven.
Daarom een overzicht van tien hardnekkige mythes over links.
10. “Links wil open grenzen”
Misschien wel een van de bekendste beschuldigingen. Toch pleit vrijwel geen enkele grote linkse partij in Nederland voor volledig open grenzen. Ook linkse partijen vinden dat er regels moeten zijn voor immigratie, asielprocedures en grensbewaking. De discussie gaat meestal over hoe streng die regels moeten zijn, niet over het afschaffen ervan.
9. “Links vindt alle culturen even goed”
Links benadrukt vaak dat mensen gelijkwaardig zijn, ongeacht afkomst of religie. Dat betekent echter niet dat alle culturele gebruiken automatisch worden goedgekeurd. Linkse politici hebben zich regelmatig uitgesproken tegen vrouwenonderdrukking, homodiscriminatie, eerwraak en religieus extremisme.
8. “Links haat Nederland”
Wie kritiek heeft op bepaalde aspecten van Nederland krijgt soms het verwijt dat hij of zij het land zou haten. Maar kritiek en betrokkenheid zijn niet hetzelfde. Veel linkse bewegingen zijn juist ontstaan vanuit de wens om Nederland socialer, eerlijker of democratischer te maken.
7. “Links wil iedereen afhankelijk maken van de overheid”
Linkse partijen pleiten vaak voor een grotere rol van de overheid op terreinen zoals zorg, onderwijs en sociale zekerheid. Voorstanders zien dat als bescherming tegen pech, ziekte of armoede. Tegenstanders vinden dat de overheid zich er te veel mee bemoeit. Maar dat is iets anders dan mensen bewust afhankelijk willen maken.
6. “Links geeft alleen om buitenlanders”
Wie naar verkiezingsprogramma’s kijkt, ziet dat linkse partijen zich ook bezighouden met minimumloon, pensioenen, huurprijzen, arbeidsrechten, zorg en onderwijs. Dat zijn onderwerpen die vooral Nederlanders raken. Dat links aandacht vraagt voor vluchtelingen betekent niet automatisch dat andere groepen worden vergeten.
5. “Links wil de politie afschaffen”
Deze mythe waaide over uit de Verenigde Staten, waar sommige activisten de slogan “Defund the Police” gebruikten. In Nederland wordt dat soms gepresenteerd alsof alle progressieve partijen de politie zouden willen opheffen. In werkelijkheid pleiten de meeste linkse partijen voor hervormingen of andere prioriteiten binnen de politie, niet voor afschaffing.
4. “Links vindt dat criminaliteit niet bestraft mag worden”
Ook dit is een karikatuur. Linkse partijen verschillen van mening over strafmaat, preventie en reclassering, maar vrijwel niemand vindt dat misdrijven onbestraft moeten blijven. De discussie gaat meestal over wat het beste werkt om criminaliteit te verminderen.
3. “Links heeft immigratie uitgevonden”
Immigratie naar Nederland is niet begonnen met linkse partijen. De komst van veel gastarbeiders in de jaren zestig en zeventig vond plaats onder regeringen waarin economische belangen en arbeidskrapte een grote rol speelden. Bedrijven en overheden wilden destijds juist extra arbeidskrachten aantrekken.
2. “De nazi’s waren links”
Deze claim duikt de laatste jaren opvallend vaak op. Het argument is meestal dat de partij van Hitler officieel de naam Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij droeg. Historici wijzen er echter op dat de nazi’s socialisten, communisten en vakbonden juist vervolgden, opsloten en vermoordden. Hun ideologie draaide om ultranationalisme, racisme, autoritair bestuur en een strikte maatschappelijke hiërarchie.
De naam bevatte het woord “socialistisch”, maar dat maakt een beweging nog niet socialistisch. Ook een goudvis is tenslotte geen goud.
1. “Links is verantwoordelijk voor alle problemen in Nederland”
Wie sociale media volgt, krijgt soms de indruk dat links de afgelopen vijftig jaar onafgebroken aan de macht is geweest. De werkelijkheid is ingewikkelder. Nederland werd in die periode grotendeels bestuurd door coalities waarin centrumrechtse partijen een belangrijke rol speelden.
Problemen zoals woningnood, personeelstekorten, stikstof, vergrijzing, migratievraagstukken en druk op publieke voorzieningen zijn ontstaan onder regeringen van uiteenlopende politieke samenstellingen. Het idee dat één politieke stroming verantwoordelijk is voor alles wat misgaat, is daarom moeilijk vol te houden.
Tot slot
Politiek draait vaak om het vereenvoudigen van ingewikkelde problemen. Dat gebeurt aan de linker- én rechterkant van het politieke spectrum. Rechts wordt soms afgeschilderd als harteloos of racistisch. Links wordt soms afgeschilderd als naïef, wereldvreemd of zelfs anti-Nederlands.
Maar hoe meer een politieke tegenstander lijkt op een stripfiguur, hoe groter de kans dat we naar een karikatuur kijken in plaats van naar een echt mens met echte standpunten.
Want een discussie wordt zelden beter van mythes. Wel van feiten.